Dok se u javnosti i dalje govori o potrebi smirivanja tenzija, u pozadini se već mesecima razrađuju scenariji koji nemaju mnogo veze sa diplomatijom.
U vojno-političkim krugovima sve češće se pominje takozvani „baltički blickrig”, koncept koji podrazumeva direktan i brz sukob Rusije i NATO-a na istočnom krilu Evrope.
Ta ključna teza – da se razmatra konkretan model brzog vojnog udara – više nije rezervisana samo za uske analitičke krugove, već je počela da izlazi i u javnost kroz izjave zvaničnika i simulacije.
Zanimljivo je da se paralelno sa tim upozorenjima pojavljuju i poruke koje pokušavaju da spuste tenziju. Estonska obaveštajna služba EFIS u svom izveštaju iz 2026. godine jasno navodi da nema indicija da Rusija planira napad na Estoniju ili bilo koju drugu članicu NATO-a u toj godini.
Slična procena, kako se nagoveštava, mogla bi da važi i za naredni period. Međutim, taj oprezni ton ne briše činjenicu da se istovremeno razvijaju detaljni scenariji potencijalnog sukoba.
Jedan od ključnih elemenata tih razmatranja jeste Suvalki prolaz, relativno uzak pojas između Litvanije i Poljske, širok oko 100 kilometara. Taj prostor ima strateški značaj jer povezuje Kalinjingradsku oblast sa ostatkom regiona, a sa druge strane se naslanja na Belorusiju.
Upravo tu se, prema procenama zapadnih medija, najčešće locira mogući početak sukoba. Nije bez razloga što se na tom području od 2017. godine redovno održavaju vojne vežbe u kojima učestvuju snage Litvanije, Poljske, Sjedinjenih Država i Ujedinjenog Kraljevstva.
Sam plan koji se naziva „baltički blickrig” nema dodirnih tačaka sa modernim pojmovima poput sajber napada ili hibridnog delovanja. Naprotiv, u njegovom središtu je klasična vojna dinamika: tenkovske kolone, vazdušno-desantne operacije i borbe u urbanim sredinama evropskih gradova. U takvom scenariju, upozoravaju analitičari, postoji i rizik eskalacije ka mnogo ozbiljnijim oblicima sukoba.
Kako vreme prolazi, sve više se govori i o konkretnim rokovima. General Karsten Brojer, načelnik Bundesvera, još 2024. godine ukazao je da Rusija povećava proizvodnju tenkova i jača svoje kapacitete do nivoa koji je opisao kao kolosalan.
Prema njegovim procenama, do 2029. godine Rusija bi mogla da ima dovoljno snaga za potencijalni sukob sa baltičkim državama. Te ocene kasnije je potvrdio i nemački ministar odbrane Boris Pistorijus, naglašavajući da deo analitičara vidi čak i raniji mogući okvir 2028. godinu.
Sličan ton dolazi i iz vrha NATO-a. Generalni sekretar Mark Rute govorio je o mogućnosti sukoba u narednih pet godina, dakle do oko 2030, uz poruku da se mora razmišljati o pripremama kakve Evropa nije videla još od vremena prethodnih generacija.
Te izjave dodatno hrane percepciju da se ne radi samo o teoriji, već o scenarijima koji se ozbiljno uzimaju u obzir.
Na terenu, to se već pretvara u konkretne planove. Nemačka, prema pisanju Volstrit žurnala, razvija opsežan dokument pod nazivom „Operativni plan Nemačka” ili OPLAN, koji ima čak 1.200 stranica.
U njemu se razrađuje mobilizacija do 800.000 vojnih i civilnih lica, uz precizno određivanje luka, puteva i logističkih pravaca za premeštanje snaga ka istočnom krilu NATO-a. Nemački generali to tumače kao način da se potencijalni sukob spreči demonstracijom spremnosti.
Šira analitička zajednica pokušava da sve to uklopi u jedinstvenu sliku. Studija Harvardskog Belfer centra obuhvatila je 35 stručnjaka koji procenjuju da bi sukob mogao početi između 2028. i 2030. godine.
Danska obaveštajna služba FE u februaru 2025. godine dodaje još jednu dimenziju, navodeći da bi smirivanje situacije u Ukrajini moglo otvoriti prostor za nove tenzije u Evropi do kraja decenije.
Sve to zajedno ostavlja utisak neobične dvostruke slike: sa jedne strane poruke o smirenju i odsustvu neposredne pretnje, a sa druge razrada detaljnih scenarija koji predviđaju brz i intenzivan sukob između Rusije i NATO-a upravo na Baltiku..
Alo.rs