Britanske, norveške i američke snage otkrile su i prekinule tajnu rusku podvodnu operaciju kod norveškog arhipelaga Svalbard. Kako navodi Rojters, pozivajući se na dvojicu zapadnih zvaničnika, podmornice i dubokomorske letelice navodno su uvežbavale korišćenje nove tehnologije za onesposobljavanje ključnih kablova na morskom dnu bez ostavljanja tragova koji bi jasno ukazali na počinioca.
Operaciju je, prema njihovim navodima, vodila ruska Glavna uprava za dubokomorska istraživanja, poznata kao GUGI, jedna od najzatvorenijih struktura ruskog Ministarstva odbrane specijalizovana za operacije na velikim morskim dubinama. Ruske snage koristile su dubokomorske podmornice i druga plovila kako bi simulirale raspoređivanje tehnologije namenjene onesposobljavanju infrastrukture na morskom dnu.
Britanija, Norveška i SAD pratile su ruska plovila, izašle im u susret na moru i sprečile ih da završe vežbu. Ruske snage su potom napustile područje.
Najvažniji novi detalj jeste priroda onoga što su ruske jedinice, prema zapadnim izvorima, pokušavale da testiraju.
Rojters navodi da je reč o sofisticiranoj tehnologiji koja bi u slučaju sukoba mogla da onesposobi podvodne komunikacione kablove, a da pritom ne ostavi jasne tragove koji bi omogućili da se napad neposredno pripiše Rusiji. Zapadni zvaničnici nisu otkrili kako uređaj funkcioniše niti na koji način bi kablovi bili onesposobljeni.
Tokom operacije nijedan kabl nije oštećen. Prema izvorima Rojtersa, ruska strana nije izvodila stvarni napad, već je simulirala raspoređivanje tehnologije za slučaj eventualnog sukoba sa NATO-om.
Područje na kojem se sve dogodilo nije izabrano slučajno.
Svalbard je sa kopnenim delom Norveške povezan sa dva optička kabla duga oko 1.400 kilometara, položena na dubinama koje dostižu približno 2.700 metara. Tim vezama prenose se ogromne količine satelitskih podataka sa stanice SvalSat na Svalbardu, najveće satelitske zemaljske stanice te vrste na svetu i dela NASA mreže „Near Space Network”.
Prekid takvih veza zato ne bi značio samo problem lokalnih komunikacija na krajnjem severu Evrope, već bi pogodio infrastrukturu preko koje prolaze podaci sa velikog broja satelita.