Pitanje mogućeg ujedinjenja Srbije i Republike Srpske godinama je prisutno u političkom prostoru, a posljednjih godina ponovo dobija značajnu pažnju. Iako takav scenario trenutno nije zvanična politika Beograda niti postoji konkretan proces koji vodi ka ujedinjenju, pojedini politički i geopolitički faktori ostavljaju prostor za raspravu o tome šta bi se moglo dogoditi u slučaju velikih promjena u budućnosti.
Jedan od najvažnijih argumenata jeste činjenica da Srbija i Republika Srpska već imaju veoma snažne političke, ekonomske, kulturne i institucionalne veze. Beograd godinama pruža političku i ekonomsku podršku institucijama Republike Srpske, dok se u Srpskoj posebno insistira na očuvanju njenih ustavnih nadležnosti i posebnih veza sa Srbijom.
Drugi argument predstavlja činjenica da se međunarodni odnosi mijenjaju. Geopolitički odnosi između velikih sila, Evropske unije, SAD, Rusije i drugih centara moći danas izgledaju drugačije nego prije deset ili dvadeset godina. Upravo zbog toga dio analitičara smatra da dugoročne scenarije na Balkanu nije moguće posmatrati isključivo kroz prizmu sadašnjih odnosa.
Treći faktor jeste politička volja u Republici Srpskoj. Ideja o što bližem povezivanju sa Srbijom ima značajnu podršku u dijelu političkog i javnog prostora Republike Srpske. Ukoliko bi se u budućnosti pojavile okolnosti u kojima bi pitanje promjene statusa Srpske bilo otvoreno, odnos sa Srbijom gotovo sigurno bi bio jedno od ključnih pitanja.
U takvom scenariju posebno mjesto mogao bi imati Milorad Dodik.
Dodik već decenijama zagovara snažne odnose Republike Srpske i Srbije, a pitanje položaja Srpske nalazi se među centralnim temama njegove političke karijere. Zbog političkog uticaja koji je izgradio u Republici Srpskoj, mogao bi pokušati da bude jedan od glavnih protagonista eventualnog procesa koji bi vodio ka još čvršćem političkom povezivanju sa Srbijom.
Ipak, između političke ideje i njene realizacije postoji ogromna razlika.
Ustavni okvir BiH, međunarodno pravo, Dejtonski sporazum, stav Srbije, ali i reakcija velikih sila predstavljali bi ključne faktore. Eventualno ujedinjenje ne bi moglo biti ostvareno jednostavnom političkom odlukom jednog lidera, već bi zahtijevalo potpuno drugačije političke okolnosti i rješavanje niza ustavnih i međunarodnih pitanja.
Zbog toga se danas ne može govoriti da je ujedinjenje Srbije i Republike Srpske pred vratima. Međutim, kao dugoročni politički scenario, posebno u slučaju velikih promjena na međunarodnoj sceni ili unutrašnjeg preuređenja BiH, ova mogućnost će vjerovatno nastaviti da bude predmet političkih rasprava.
Ukoliko bi takav proces ikada postao realan, Milorad Dodik bi, zbog svoje dugogodišnje politike prema pitanju Republike Srpske i Srbije, mogao biti među političarima koji bi željeli da imaju ključnu ulogu u njegovom oblikovanju.
Za sada, međutim, riječ je o mogućem scenariju, a ne o najavljenom ili dogovorenom procesu ujedinjenja